Ortodontik tedavi, diş teli veya şeffaf plakların çıkarılmasıyla tamamen sona ermez. Aktif hareket tamamlandıktan sonra dişlerin yeni konumunu korumak için pekiştirme plağı ya da sabit pekiştirme teli kullanılabilir. Bu dönem, elde edilen sonucun uzun süre korunabilmesi açısından tedavinin temel bir parçasıdır.
Dişler tedaviden sonra neden hareket edebilir?
Dişler ortodontik kuvvetlerle hareket ettirildiğinde çevresindeki kemik ve yumuşak dokuların yeni konuma uyum sağlaması zaman alır. Ayrıca dişler yaşam boyunca yaş, çiğneme kuvvetleri ve doğal biyolojik değişimlere bağlı olarak küçük hareketler gösterebilir. Pekiştirme apareyleri, bu uyum döneminde ve uzun vadede geri dönüş eğilimini azaltmaya yardımcı olur.
Pekiştirme apareyi çeşitleri nelerdir?
Şeffaf hareketli pekiştirme plağı
Dişlerin üzerine oturan ince ve şeffaf bir apareydir. Hasta tarafından çıkarılıp takılabilir. Etkili olabilmesi için ortodontistin belirttiği saat ve düzende kullanılması gerekir. Çıkarıldığında kutusunda saklanmalı, sıcak sudan ve şekil bozucu koşullardan korunmalıdır.
Hawley tipi hareketli aparey
Akrilik gövde ve tel bileşenlerinden oluşur. Bazı vakalarda tercih edilebilir ve gerektiğinde belirli ayarlamalara izin verebilir. Görünümü ve kullanım şekli şeffaf pekiştirme plağından farklıdır.
Sabit pekiştirme teli
Genellikle ön dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ince bir teldir. Hasta tarafından çıkarılamaz ve sürekli destek sağlar. Tel çevresinin dikkatli temizlenmesi gerekir. Kopma veya ayrılma fark edilirse gecikmeden kontrol edilmelidir.
Hangi pekiştirme yöntemi daha uygundur?
Tek bir yöntem herkes için en iyi değildir. Başlangıçtaki çapraşıklık, yapılan diş hareketleri, diş eti sağlığı, ağız bakım alışkanlıkları ve geri dönüş riski değerlendirilir. Bazı hastalarda sabit ve hareketli aparey birlikte kullanılabilir.
Pekiştirme plağı ne kadar süre kullanılmalı?
Kullanım programı kişiye özel belirlenir. İlk dönemde daha uzun süreli kullanım önerilebilir; daha sonra gece kullanımına geçilebilir. Dişler yaşam boyunca hareket edebildiği için uzun dönemli, bazı hastalarda yaşam boyu belirli sıklıkta pekiştirme kullanımı önerilebilir. Kullanımı kendi kararınızla bırakmak yerine kontrol sırasında programı güncelleyin.
Pekiştirme plağı kullanılmazsa ne olur?
Dişlerde küçük aralıklar, dönmeler veya çapraşıklık yeniden oluşabilir. Geri dönüşün miktarı kişiden kişiye değişir. Plak bir süre kullanılmadıktan sonra çok sıkı geliyorsa zorlayarak takmak yerine ortodontistinize danışın. Küçük hareketlerde yeni bir pekiştirme plağı yeterli olabilirken daha belirgin değişikliklerde aktif düzeltme gerekebilir.
Pekiştirme plağının bakımı nasıl yapılır?
- Plakları ılık veya serin suyla temizleyin; sıcak sudan kaçının.
- Ortodontistinizin önerdiği temizleme yöntemini uygulayın.
- Çıkarıldığında koruyucu kutuda saklayın.
- Evcil hayvanlardan ve ısı kaynaklarından uzak tutun.
- Çatlak, şekil bozukluğu veya kötü koku varsa kontrol ettirin.
Sabit tel kullanılıyorsa diş aralarının ve tel çevresinin temizliği için önerilen diş ipi yardımcıları veya arayüz fırçaları kullanılabilir.
Pekiştirme kontrollerinde nelere bakılır?
Dişlerin konumu, plağın uyumu, sabit telin bağlantıları ve ağız sağlığı değerlendirilir. Aparey aşındığında veya şekli değiştiğinde yenilenmesi gerekebilir. Yirmi yaş dişleri dâhil olmak üzere diş hareketini tek bir nedene bağlamak yerine ağız bütün olarak değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Pekiştirme plağı ile yemek yenir mi?
Çıkarılabilir pekiştirme plakları genellikle yemek sırasında çıkarılır. Kişisel kullanım talimatınız farklıysa ortodontistinizin önerisini uygulayın.
Pekiştirme plağı kaybolursa ne yapmalıyım?
Dişler hareket etmeye başlamadan kliniğe ulaşın. Mevcut kayıtlar veya yeni tarama üzerinden yedek plak hazırlanması gerekebilir.
Sabit tel varken hareketli plak da gerekir mi?
Bazı hastalarda iki yöntem birlikte önerilebilir. Sabit tel yalnızca bağlı olduğu dişleri desteklediğinden tüm diş dizisini kapsayan hareketli aparey eklenebilir.
Pekiştirme plağı konuşmayı etkiler mi?
İlk günlerde kısa süreli bir uyum dönemi olabilir. Düzenli kullanımla konuşma çoğunlukla normale döner.
Aktif tedavi seçenekleri için Ortodonti ve Şeffaf Plak Tedavisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Pekiştirme apareyi türü ve kullanım programı kişisel tedavi planına göre belirlenir.
